Dolly được sinh ra như thế nào?

Top Phan Chiêu Quân

 

Sơ đồ tách dòng vô tính  Cừu Dolly  và mẹ mang thai BlackFace



Trên thực tế có nhiều loại nhân bản
Nhân bản không có khả năng sinh sản thí dụ như nhân bản những tế bào da thường dùng để chữa trị những người bị phỏng nặng và một loại nhân bản có khả năng sinh sản để tạo ra một sinh vật sống toàn diện: Ðây là loại nhân bản ta muốn  biết đến. Việc này cần một kỹ thuật gọi là sự chuyển nhân

Trái với dự đoán của ta, kỹ thuật này không mới. Những nhân bản  đầu tiên được thực hiện từ năm 1935 do nhà sinh vật học nazi Hans SPEMANN trên con cóc. Từ đó những nhà nghiên cứu tự hỏi có thể có một sự nhân bản để tạo ra một sinh vật toàn diện chăng?

Những nhà nghiên cứu Tô Cách Lan đánh tan mối nghi ngờ khi báo cho thế giới biết sự ra đời của con cừu ngày 23/02/1997: đó là Dolly


Dolly là một cừu cái sinh ra bằng kỹ thuật nhân  từ một tế bào trưởng thành vô giới tính.

Kỳ công khoa học này được thực hiện ở nước Tô Cách Lan tại viện nghiên cứu Roslin bởi một ê kíp dẫn đầu bởi Dr Ian WILMUT. Dolly ra đời sau nhiều năm nghiên cứu, ít nhất là 277 thử nghiệm chuyển nhân tế bào để được 29 phôi (embryon), có nghĩa là 12% thành công.

Dolly có ba bà mẹ:

Mẹ cho gen tên là Finn Dorsett
Một tế bào bình thường (còn gọi là somatique), được trích từ tuyến vú của Finn Dorsett dùng để clone. Ðể tế bào quên cách phát triển theo kiểu tế bào tuyến vú, nó phải chịu sự xử lý in vitro dể cho trở thành vô tính, uyển chuyển, sẵn sàng truyền lại ADN cho noãn

Mẹ cho noãn bào tên  là Blackface
Một noãn bào không thụ tinh được trích ra từ Blackface. Noãn được rút hết nhân ra để không một gen của Blacface có thể làm ô nhiễm thí nghiệm này.
Noãn không nhân và tế bào được cho kết hợp được trình bày tỉ mỉ dưới đây .

Mẹ mang thai Dolly:

Sau khi để cho phôi phát triển vài ngày trong phòng thí nghiệm, PHÔI đưọc cấy vô tử cung cừu cái khác để mang thai cho đến ngày sinh ra DOLLY

Dolly giống y hệt Finn Dorsett từ  hình dáng lẫn tính tình


Những giai đoạn cần thiết để tạo ra phôi


Ðây là một trong 20 noãn bào (ovocyte) lấy từ BLACKFACE đã được điều trị bằng hormone để có được số lượng noãn bào cao hơn bình thường. ADN của noãn bào gọi là Chromosome. Tế bào này được chận đứng lại lúc nó được 1 cực cầu (globule polaire) đầu tiên.






William Ritchie, chuyên viên viện Roslin lãnh nhiệm vụ cho công trình rất tinh tế. Dùng một dụng cụ tinh vi của ngành vi phẫu thuật. Ông hút chất nằm trong nhân noãn bào, tức là ADN. cùng lúc với cực cầu - gọi là sự lấy mất nhân của noãn (l'énucléation de l'ovocyte).







Ở giai đoạn này, muốn kiểm xem công trình trước có thực hiện tốt đẹp hay không , người ta đã đánh dấu ADN bằng chất huỳnh quang (flourchrome). Tiếp theo ta có thể thấy được ADN bằng tia cực tím (Ultra-violet) . Vậy là ta đã chuẩn bị noãn bào (rỗng vì đã rút ADN) để nhận một nhân mới bởi sự chuyển nhân. (transfert nucléaire)







Cùng lúc đó, ta lấy những tế bào của tuyến vú một con cừu trưởng thành (Fin Dorsett), dùng ADN của tế bào này để truyền giống (patrimoine génétique).
Những tế bào vú được bảo quản trong môi trường cấy đặc biệt: ngăn chận cho nó chậm phát triển đồng thời canh chừng không để cho nó bị một ứng suất (stress) quan trọng có thể làm nó chết.







Nhờ những dụng cụ vô cùng tinh vi, ta xử dụng những tế bào tuyến vú và những noãn không còn nhân (ovocyte énuclée) một cách cẩn thận để khỏi làm tổn thương ADN.







Dưới kính hiển vi, nhờ một micro-pipette (ống hút vô cùng nhỏ có đầu nhọn) ta cắt một cách tinh tế màng của noãn.
Bên phải của noãn bào là micro-pipette đang chứa một tế bào chủa tuyến vú, vô cùng nhỏ so với noãn bào.







Giai đoạn này ta vừa đưa vô noãn -bào- rỗng một tế bào tuyến vú còn nhân: tế bào nhỏ xíu nằm bên phải và phía trên (ngang hàng với micropipette).
Muốn đi đến giai đoạn tinh vi này ta đã phải thử ít nhất 277 lần. Phải cần mấy năm cố gắng mới được phôi Dolly.







Giai đoạn trước khi kết thúc: 2 tế bào, noãn bào đã lấy mất nhân và tế bào tuyến vú, màng của chúng được hợp nhất nhờ ảnh hưởng của điện trường, gọi là électrofusion. Lúc đó nhân của tế bào vú (nhỏ tí) được vô trong noãn bào to lớn vừa mới vừa đươc cho hoạt động trở lại.







Cuối cùng, phôi của con cừu cái Dolly nổi tiếng đã được tạo ra.
Ðây là lần đầu tiên trên thế giới người ta tạo được MỘT TẾ BÀO TỔNG NĂNG ( cellule totipotente) tức là có khả năng tạo ra một SINH VẬT TOÀN DIỆN







Ðây là kết quả của bao nhiêu năm làm việc:
Xin giới thiệu các bạn Dolly
Nó giống y hệt từ hình dáng đến tư cách của Finn Dorsett
Tháng 3 năm sau Dolly xinh xắn cân nặng 45 kg